Inspreektekst commissievergadering Zorg, Jeugd en Sport, 9 december 2021
Tot voor kort was ik voorzitter van de (oud)cliëntenraad van Vondelstede (CRV), een locatie van Amsta. De CRV heeft zich jarenlang intensief ingezet om de ondermaatse zorgkwaliteit bij Amsta proberen te verbeteren.
Na een reorganisatie in 2017, waar werd overgegaan op een nieuw besturingsmodel, namelijk ‘zelfsturing’ kelderde de kwaliteit van zorg bij Vondelstede. De bewonerspopulatie werd ingedeeld in verschillende klantgroepen en er werd een extra (hogere) laag aan het management toegevoegd. Deze organisatiestructuur maakte de afstand tussen bewoners en de Raad van Bestuur groot en vrijwel onoverbrugbaar.
De invoering van deze zelfsturing (later genoemd, zelfverantwoordelijk) had als resultaat dat eigenlijk juist niemand verantwoordelijk was. Er was (en is) geen leiding en aansturing op de werkvloer en daardoor ook geen aanspreekpunt als er dingen misgaan.
En er ging en gaat heel veel mis. De leden van de cliëntenraad Vondelstede (CRV) probeerden in vele gesprekken met het management en de Raad van Bestuur verbetering te bewerkstelligen, maar kregen geen voet aan de grond. Bij vrijwel alles wat we aangaven, werd geantwoord; ‘daar herkennen wij ons niet in’. Het ontbrak volledig aan zelfreflectie, waardoor we voortdurend tegen een spreekwoordelijke betonnen muur aanliepen. Dat dwong ons tot uiteindelijk tot actie, zoals het inschakelen van de pers. Over de gebeurtenissen tijdens de eerste vijf jaar van dit nieuwe besturingsmodel schreef de CRV een verslag. Zie de link hieronder.
In 2020 brak de pandemie uit en werd Vondelstede, net als de gehele ouderenzorg in Nederland, gedurende drie maanden afgesloten van de buitenwereld. Dat leidde uiteraard tot schrijnende situaties. Na het opheffen van de lock-down was er in het najaar van 2020 in Vondelstede een grote Covid-19 uitbraak, waarbij bewoners ernstig ziek werden en sommigen het niet overleefden. Nauwelijks waren de bewoners bekomen van deze situatie of Amsta kondigde een grootscheepse verbouwing aan, waarbij de bewoners gedwongen werden te verhuizen naar andere locaties. Deze aangekondigde verhuizing zorgde voor veel onrust onder de bewoners.
Begin april 2021 werden de zorgen die de CRV over de zorgkwaliteit had en ook steeds onder de aandacht van het bestuur had gebracht, bevestigd door de inspectie (IGJ. Alle 18 locaties ouderenzorg van Amsta werden onder verscherpt toezicht gesteld. In het inspectierapport staat:
(…)Zoals beschreven in de – eveneens openbaar gemaakte – inspectierapporten, blijkt dat er aanhoudendtekortkomingen zijn op normen binnen de thema’s ‘inzet en deskundigheid van zorgverleners’ en het ‘sturen opkwaliteit en veiligheid’. Deze tekortkomingen wijzen op een situatie waarbij Amsta tekortschiet in haar interne controleen de analyse en beheersing van risico’s bij het organiseren van goede en veilige zorg. Op verschillende locaties mistde dagelijkse cliëntenzorg aanhoudend stabiele kwaliteit. De aansturing schiet tekort in tempo en resultaat.(…)
Midden in deze hectische tijd van zowel verscherpt toezicht als een pandemie besloot Amsta de aangekondigde verhuizing toch door te zetten. Het plan van Amsta was om dit midden in de zomervakantie te laten plaatsvinden, want ‘het gebouw was onveilig en moest absoluut op 1 juli leeg’.
Later bleek dat er op het moment dat het gebouw leeg zou zijn geen huur meer betaald zou hoeven te worden aan de eigenaar van het pand, Woonzorg Nederland. Gedurende vier maanden werden er in Vondelstede studenten gehuisvest.
Bij dit alles was er totaal geen aandacht voor het welzijn van de hoogbejaarde bewoners. De leden van de CRV maakten zich grote zorgen. Verhuizen midden in de zomervakantie zou beteken dat er zorgmedewerkers met vakantie zouden zijn en er uitzendkrachten ingehuurd zouden moeten worden, wat de toch al onrustbarende zorgkwaliteit niet ten goede zou komen.
De CRV had de bewoners graag nog een fijne zomer in de prachtige tuin van Vondelstede gegund, waarbij ze tijd en rust zouden krijgen voor herstel van het achterliggende traumatiserende jaar. Bovendien waren (en zijn) er zorgen over De Werf, de locatie waar de meeste bewoners naartoe zouden verhuizen. Het gebouw voldoet niet aan de zorgzwaarte doe de oud bewoners van Vondelstede nodig zouden hebben. Het is er onveilig.
Ook nu gingen leden van de CRV met het management in gesprek, waarbij werd aangedrongen op uitstel van de verhuizing en ook nu werd er niet geluisterd. Bij dit alles bleef de Raad van Toezicht buiten beeld, ondanks aandringen van de CRV om contact op te nemen en de zorgen aan te horen.
Ten einde raad schakelde de CRV een advocaat en diende (na een eerdere zitting bij de LCvV) bij de Ondernemingskamer van Amsterdam een verzoek tot enquête in en ook een verzoek om een extern toezichthouder. Tot ieders verbijstering werden beide verzoeken afgewezen. Er werd verwezen naar het toezichtstraject van de IGJ, die op haar beurt verwees naar de Ondernemingskamer.
De CRV (en dus de bewoners en mantelzorgers) werden opnieuw niet gehoord. Helaas zijn alle voorspellingen van de CRV uitgekomen. Nog steeds is de zorgkwaliteit zeer verontrustend.
De leden van de (oud)cliëntenraad van Vondelstede schreven een 2e deel bij het eerdere verslag. Hierin worden de gebeurtenissen vóór, tijdens en na de gedwongen verhuizing van de bewoners van Vondelstede naar andere locaties van Amsta beschreven. Zie hiervoor onderstaande link.
De leden van de (oud)cliëntenraad willen de verantwoordelijk wethouder vragen een onderzoek in te stellen naar de gang van zaken bij Amsta. Ook willen wij de wethouder vragen een bezoek aan locatie De Werf te brengen om de situatie zelf in ogenschouw te nemen, waarbij mantelzorgers de gelegenheid geboden wordt zich uit te spreken om hun zorgen kenbaar te maken.
Inmiddels is de situatie zo ernstig dat een mantelzorger permanent bij haar moeder is en ook de nachten in De Werf doorbrengt. Zij vreest voor het leven van haar moeder.