Mijn moeder stond op een afvinklijstje

Christien Brinkgreve, lid van de (oud) cliëntenraad van Vondelstede schreef een essay over de situatie bij Amsta/Vondelstede. Zonder namen te noemen, maar voor de goede verstaander is er geen twijfel mogelijk waar het hier over gaat.

Zie link hieronder voor het complete essay..

https://www.trouw.nl/leven/in-het-verpleeghuis-was-mijn-oude-moeder-niets-meer-dan-een-punt-op-een-afvinklijstje~baa40ab0/

Inspreektekst bij de Vergadering Raadscommissie Zorg-Jeugdzorg en Sport, 9 december 2021


Inspreektekst commissievergadering Zorg, Jeugd en Sport, 9 december 2021

Tot voor kort was ik voorzitter van de (oud)cliëntenraad van Vondelstede (CRV), een locatie van  Amsta. De CRV heeft zich jarenlang intensief ingezet om de ondermaatse zorgkwaliteit bij Amsta proberen te verbeteren. 

Na een reorganisatie in 2017, waar werd overgegaan op een nieuw besturingsmodel, namelijk ‘zelfsturing’ kelderde de kwaliteit van zorg bij Vondelstede. De bewonerspopulatie werd ingedeeld in verschillende klantgroepen en er werd een extra (hogere) laag aan het management toegevoegd. Deze organisatiestructuur maakte de afstand tussen bewoners en de Raad van Bestuur groot en vrijwel onoverbrugbaar.

De invoering van deze zelfsturing (later genoemd, zelfverantwoordelijk) had als resultaat dat eigenlijk juist niemand verantwoordelijk wasEr was (en is) geen leiding en aansturing op de werkvloer en daardoor ook geen aanspreekpunt als er dingen misgaan.

En er ging en gaat heel veel mis. De leden van de cliëntenraad Vondelstede (CRV) probeerden in vele gesprekken met het management en de Raad van Bestuur verbetering te bewerkstelligen, maar kregen geen voet aan de grond. Bij vrijwel alles wat we aangaven, werd geantwoord; ‘daar herkennen wij ons niet in’. Het ontbrak volledig aan zelfreflectie, waardoor we voortdurend tegen een spreekwoordelijke betonnen muur aanliepen. Dat dwong ons tot uiteindelijk tot actie, zoals het inschakelen van de pers. Over de gebeurtenissen tijdens de eerste vijf jaar van dit nieuwe besturingsmodel schreef de CRV een verslag.  Zie de link hieronder. 

In 2020 brak de pandemie uit en werd Vondelstede, net als de gehele ouderenzorg in Nederland, gedurende drie maanden afgesloten van de buitenwereld. Dat leidde uiteraard tot schrijnende situaties. Na het opheffen van de lock-down was er in het najaar van 2020 in Vondelstede een grote Covid-19 uitbraak, waarbij bewoners ernstig ziek werden en sommigen het niet overleefden. Nauwelijks waren de bewoners bekomen van deze situatie of Amsta kondigde een grootscheepse verbouwing aan, waarbij de bewoners gedwongen werden te verhuizen naar andere locaties. Deze aangekondigde verhuizing zorgde voor veel onrust onder de bewoners.

Begin april 2021 werden de zorgen die de CRV over de zorgkwaliteit had en ook steeds onder de aandacht van het bestuur had gebracht, bevestigd door de inspectie (IGJ. Alle 18 locaties ouderenzorg van Amsta werden onder verscherpt toezicht gesteld. In het inspectierapport staat: 

(…)Zoals beschreven in de – eveneens openbaar gemaakte – inspectierapporten, blijkt dat er aanhoudendtekortkomingen zijn op normen binnen de thema’s ‘inzet en deskundigheid van zorgverleners’ en het ‘sturen opkwaliteit en veiligheid’. Deze tekortkomingen wijzen op een situatie waarbij Amsta tekortschiet in haar interne controleen de analyse en beheersing van risico’s bij het organiseren van goede en veilige zorg. Op verschillende locaties mistde dagelijkse cliëntenzorg aanhoudend stabiele kwaliteit. De aansturing schiet tekort in tempo en resultaat.(…)

Midden in deze hectische tijd van zowel verscherpt toezicht als een pandemie besloot Amsta de aangekondigde verhuizing toch door te zetten. Het plan van Amsta was om dit midden in de zomervakantie te laten plaatsvinden, want ‘het gebouw was onveilig en moest absoluut op 1 juli leeg’. 

Later bleek dat er op het moment dat het gebouw leeg zou zijn geen huur meer betaald zou hoeven te worden aan de eigenaar van het pand, Woonzorg Nederland. Gedurende vier maanden werden er in Vondelstede studenten gehuisvest. 

Bij dit alles was er totaal geen aandacht voor het welzijn van de hoogbejaarde bewoners. De leden van de CRV maakten zich grote zorgen. Verhuizen midden in de zomervakantie zou beteken dat er zorgmedewerkers met vakantie zouden zijn en er uitzendkrachten ingehuurd zouden moeten worden, wat de toch al onrustbarende zorgkwaliteit niet ten goede zou komen. 

De CRV had de bewoners graag nog een fijne zomer in de prachtige tuin van Vondelstede gegund, waarbij ze tijd en rust zouden krijgen voor herstel van het achterliggende traumatiserende jaar.  Bovendien waren (en zijn) er zorgen over De Werf, de locatie waar de meeste bewoners naartoe zouden verhuizen. Het gebouw voldoet niet aan de zorgzwaarte doe de oud bewoners van Vondelstede nodig zouden hebben. Het is er onveilig.

Ook nu gingen leden van de CRV met het management in gesprek, waarbij werd aangedrongen op uitstel van de verhuizing en ook nu werd er niet geluisterd. Bij dit alles bleef de Raad van Toezicht buiten beeld, ondanks aandringen van de CRV om contact op te nemen en de zorgen aan te horen.

Ten einde raad schakelde de CRV een advocaat en diende (na een eerdere zitting bij de LCvV) bij de Ondernemingskamer van Amsterdam een verzoek tot enquête in en ook een verzoek om een extern toezichthouder. Tot ieders verbijstering werden beide verzoeken afgewezen. Er werd verwezen naar het toezichtstraject van de IGJ, die op haar beurt verwees naar de Ondernemingskamer.

De CRV (en dus de bewoners en mantelzorgers) werden opnieuw niet gehoord. Helaas zijn alle voorspellingen van de CRV uitgekomen. Nog steeds is de zorgkwaliteit zeer verontrustend.  

De leden van de (oud)cliëntenraad van Vondelstede schreven een 2e deel bij het eerdere verslag. Hierin worden de gebeurtenissen vóór, tijdens en na de gedwongen verhuizing van de bewoners van Vondelstede naar andere locaties van Amsta beschreven. Zie hiervoor onderstaande link.

De leden van de (oud)cliëntenraad willen de verantwoordelijk wethouder vragen een onderzoek in te stellen naar de gang van zaken bij Amsta. Ook willen wij de wethouder vragen een bezoek aan locatie De Werf te brengen om de situatie zelf in ogenschouw te nemen, waarbij mantelzorgers de gelegenheid geboden wordt zich uit te spreken om hun zorgen kenbaar te maken. 

Inmiddels is de situatie zo ernstig dat een mantelzorger permanent bij haar moeder is en ook de nachten in De Werf doorbrengt. Zij vreest voor het leven van haar moeder.

Zie link hieronder (vanaf 38.20)

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/926905/Raadscommissie%20Zorg,%20Jeugdzorg%20en%20Sport%2009-12-2021?fbclid=IwAR3OSZJyGQLaMn9l0F_nbuf6v29PkAVwkbY8vKgexNnVGi4o7oklpHMcM4g

VIJF JAAR AMSTA-VONDELSTEDE, EEN VERSLAG, deel 2

De leden van de (oud)cliëntenraad van Vondelstede schreven een verslag van de onthutsende gebeurtenissen vóór, tijdens en na de gedwongen verhuizing van de bewoners van Vondelstede naar andere locaties van Amsta.

In deel 1 van dit verslag Onze strijd om Goede Zorg werd de nieuwbrief van augustus 2020 besproken waarin Amsta de cliënten een fantastische opvang in de nieuwe locatie en begeleiding bij de verhuizing voorhield. De werkelijkheid was anders. De cliënten werden meer dan tien dagen niet gedoucht en omdat de verhuizing in de vakantieperiode plaatsvond was de begeleiding door medisch en psychologisch personeel ontoereikend. Ook waren er te weinig zorgmedewerkers aanwezig op de afdelingen.

Amsta kent geen schaamte waar het gaat om het voorspiegelen van een begeleiding van de verhuizing en de toekomstige inrichting van haar locaties die totaal niet waargemaakt kan worden.

De zorg schiet op ernstige wijze tekort. Dat geldt zowel voor de medische ondersteuning als voor de overige facetten. Wij willen met klem benadrukken dat het tekortschieten van de zorg niet primair aan de zorgmedewerkers ligt. Velen van hen zijn heel toegewijd, werken keihard en doen alles wat in hun vermogen ligt. Er zijn er echter ook die gebruikmaken van de gelegenheid die de ‘zelfsturende’ organisatie biedt, namelijk om er de kantjes vanaf te lopen.

De inrichting van een van de locaties waar de bewoners naartoe zijn verhuisd (De Werf ) is onveilig. Wellicht voldoet die inrichting aan formele brandvoorschriften (wij kunnen dat niet beoordelen), maar er is bijna permanent onderbezetting op de afdelingen. Personeel moet van de gesloten afdeling af om naar de wc te gaan en de bewoners zijn grotendeels zeer slecht ter been. In geval van brand is er te weinig personeel om de cliënten te helpen en zitten zij als ratten in de val.

In het verslag is betrekkelijk veel aandacht besteed aan de wijze waarop Amsta overleg voert met haar cliëntenmedezeggenschap en eigenlijk stelselmatig weigert ieder wezenlijk gesprek aan te gaan over de inhoud. En dit terwijl alle 18 locaties waar ouderenzorg wordt verleend onder verscherpt toezicht staan. Bij Amsta ontbreekt wat in de gezondheidszorg wordt aangeduid als een ‘just culture’. In plaats van in de organisatie te bevorderen dat gebreken worden gemeld en signalen omhoogkomen, wordt een open communicatie onderdrukt.

Er is op het moment van het afsluiten van dit verslag vrijwel overal een tekort aan goed gekwalificeerd zorgpersoneel. Amsta zou er goed aan doen om haar betrokken en goed opgeleide zorgmedewerkers te koesteren, zodat ze niet weglopen (zoals nu gebeurt) waardoor uitzendkrachten ingezet moeten worden. Het vertrek van hardwerkende zorgmedewerkers leidt niet alleen tot verlies aan kwaliteit, maar ook gaat kennis verloren. Het allerbeste zou zijn om de reorganisatie naar zelfverantwoordelijke teams terug te draaien en ervoor te zorgen dat er weer leiding en aansturing op de werkvloer komt.

Brief aan de mantelzorgers van de (voormalige) bewoners van Vondelstede

Petra van Dam vertrekt als bestuursvoorzitter van Amsta

Het bericht van Amsta over het vertrek van Petra van Dam laat er weinig twijfel over bestaan dat haar afscheid is afgedwongen. Naar het zich laat aanzien heeft de IGJ druk uitgeoefend op de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht. We vermoeden dat de IGJ heeft gedreigd met nog ernstiger maatregelen dan het verscherpte toezicht op 18 locaties, als er niet op bestuurlijk niveau werd ingegrepen. 

Als jullie niet voortdurend ons zaken onder de aandacht gebracht zouden hebben en ook niet steeds meldingen en klachten hadden ingediend bij de IGJ, waarbij aandacht werd gevraagd voor het ondermaatse niveau van de zorg en het gebrek aan streven naar verbetering van de kant van het bestuur en management, was dit nooit gebeurd. Daar zijn we zeker van en we zijn jullie dan ook heel dankbaar voor al die inspanningen. Het resultaat is een felicitatie waard. 

Uiteindelijk wint de aanhouder toch. Maar wij zijn er nog niet.  Voor een werkelijke verbetering van de situatie is meer nodig dan het vertrek van Petra van Dam. Er zal een cultuuromslag moeten plaatsvinden naar een situatie van meer openheid, waarin zonder angst onvolkomenheden worden gesignaleerd en die signalen serieus worden genomen. Een cultuur waarin niet alleen voor het zorgpersoneel, maar óók voor het management en bestuur, de cliënt werkelijk centraal staat en waarin onze verwanten een zonnig en plezierig levenseinde mogen beleven. Daarom is het absoluut nodig dat wij blijven hameren op verbeteringen en onze waakzaamheid niet laten varen. En dat zullen we dan ook doen.

Voor de bewoners bij De Werf, een locatie van Amsta dreigt gevaar. De IGJ ziet geen reden tot onmiddellijk ingrijpen…

De IGJ heeft 18 locaties van Amsta onder verscherpt toezicht geplaatst. Tijdens dit toezicht heeft de IGJ er desondanks mee ingestemd dat er midden in de zomervakantie een grootscheepse verhuizing zou plaatsvinden. De cliëntenraad vond dit risicovol en heeft op alle mogelijke manieren geprobeerd om deze verhuizing uit te stellen. Tevergeefs…

Waar wij bang voor waren is gebeurd; onderbezetting met als gevolg geen tijd voor goede zorg. En dat terwijl de zorgkwaliteit al te wensen overliet.

Na de verhuizing zijn diverse bewoners gevallen. In één week tijd moest een en dezelfde bewoner maar liefst drie keer naar het ziekenhuis. De zorgmedewerkers werken zich een slag in de rondte, maar kunnen doordat ze met te weinig zijn en onvoldoende tijd hebben om alles in de gaten te houden, niet voorkomen dat er dingen fout gaan. Een van de mantelzorgers is ten einde raad maar zo’n beetje bij haar moeder ingetrokken.

Wij deden een dringend beroep op de inspectie om onmiddellijk in actie te komen en schreven een brandbrief. Niet alleen uit grote zorg voor de bewoners, maar ook om te voorkomen dat zorgpersoneel overbelast raakt en vertrekt.

Brandbrief aan de IGJ over Amsta locatie De Werf

Zie hieronder het terughoudende en onbevredigende antwoord van de IGJ.

Brandbrief aan de IGJ over Amsta locatie De Werf

Amsterdam 25 juli 2021

De situatie na de verhuizing van de bewoners van Vondelstede is verontrustend. Met name op locatie De Werf. Er gebeurt precies datgene waar wij (leden voormalige cliëntenraad Vondelstede) van tevoren al bang voor waren. Het is zelfs nog een graadje ernstiger dan wij vreesden.

Er is een enorme onderbezetting, met regelmatig maar één zorgmedewerker (soms uitzendkracht) op een afdeling en totaal geen toezicht of aansturing. Bewoners vallen, lopen weg en verdwalen, worden door tijdsgebrek niet gedoucht, er is geen tijd voor wondzorg, et cetera. 

Vandaag zondag 25 juli kon er door gebrek aan personeel niet (tijdig) worden gekookt. Het personeel dat wél aanwezig is, kan de zorg nauwelijks aan en loopt op zijn tandvlees.  Het verantwoordelijk management is op vakantie. De vervanger van een van de managers, geeft aan de situatie op De Werf niet te kennen. 

De situatie is te ernstig om rustig af te wachten of de RvB van Amsta binnen de gegeven tijd daadwerkelijke verbeteringen door heeft kunnen voeren. De bewoners lopen gevaar en ook de IGJ heeft hierbij een verantwoordelijkheid. Wij vragen u dan ook dringend om onmiddellijk in te grijpen.

Onze strijd om Goede Zorg

De Cliëntenraad van Vondelstede, een van de 18 locaties ouderenzorg van Amsta, een grote zorgorganisatie in Amsterdam, strijdt al jaren om een goede kwaliteit van zorg. Tevergeefs…

Inmiddels staan alle 18 locaties sinds april 2021 onder verscherpt toezicht. Wij schreven een verslag over vijf jaar wanbeleid. Zie hieronder.

Op 1 juli moesten de hoogbejaarde bewoners, ondanks het verscherpt toezicht, gedwongen verhuizen. Vondelstede moet verbouwd worden. De Cliëntenraad vond het gekozen moment ongelukkig. Ook al omdat de bewoners een stressvolle periode achter de rug hebben, met een maandenlang bezoekverbod en ook een grote uitbraak waarbij negen bewoners werden besmet, waarvan er drie overleden. De medezeggenschap bleek echter alleen op papier te bestaan. In werkelijkheid hadden we niets in te brengen. Uiteindelijk dienden wij een verzoek tot een enquete in bij de ondernemingskamer. Sinds de WMCZ18 is dat recht ook voorbehouden aan locale cliëntenraden. Voorheen mocht een dergelijk verzoek alleen door een centrale cliëntenraad worden gedaan. Ook verzochten we om een extern toezichthouder. Tot onze grote verbijstering werd geen van onze verzoeken ingewilligd. Er werd volledig voorbijgegaan aan het belang van de bewoners. Hierop besloot de voltallige cliëntenraad op te stappen. Hieronder is te lezen hoe wij dit aan het bestuur van Amsta hebben meegedeeld.